Umorzenie podatku i zaległości podatkowej – kiedy można złożyć skuteczny wniosek?

Ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych są jednym z najważniejszych instrumentów wsparcia dla podatników mających problemy finansowe. W praktyce jednak ogromne znaczenie ma nie tylko sama sytuacja podatnika, ale również moment złożenia wniosku oraz właściwy wybór rodzaju ulgi.

Jakie ulgi przewiduje Ordynacja podatkowa?

Zgodnie z Ordynacja podatkowa organ podatkowy może – na wniosek podatnika – zastosować następujące ulgi:

* odroczenie terminu płatności podatku,

* rozłożenie podatku lub zaległości na raty,

* umorzenie zaległości podatkowej, odsetek lub opłaty prolongacyjnej.

Kluczowe jest jednak rozróżnienie między zobowiązaniem podatkowym a zaległością podatkową.

Kiedy powstaje zaległość podatkowa?

Zaległość podatkowa pojawia się dopiero wtedy, gdy:

* upłynął termin płatności podatku,

* podatek nie został zapłacony.

Do tego momentu podatnik posiada jedynie zobowiązanie podatkowe, a nie zaległość.

To bardzo ważne, ponieważ wielu podatników składa wnioski o umorzenie zbyt wcześnie.

Stanowisko NSA – umorzenie dopiero po terminie

W wyroku z 1 sierpnia 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny jasno wskazał, że:

* w chwili składania wniosku zaległość musi już istnieć,

* nie można skutecznie ubiegać się o umorzenie przed terminem płatności podatku.

W praktyce oznacza to, że:

* wniosek złożony przed terminem płatności jest przedwczesny,

* organ może odmówić wszczęcia postępowania,

* sytuacja finansowa podatnika nie będzie wtedy nawet analizowana merytorycznie.

Co zrobić przed powstaniem zaległości?

Jeśli przedsiębiorca już wcześniej wie, że może mieć problem z zapłatą podatku, powinien rozważyć inne rozwiązania:

* odroczenie terminu płatności,

* rozłożenie podatku na raty.

To jedyne dostępne instrumenty przed upływem terminu płatności.

Planowane zmiany – projekt UD196

Sytuację może jednak zmienić projekt nowelizacji oznaczony jako Projekt UD196.

Nowe przepisy mają umożliwić:

* umorzenie samego podatku jeszcze przed terminem płatności,

* czyli zanim powstanie zaległość podatkowa.

Byłaby to bardzo istotna zmiana dla przedsiębiorców mających nagłe problemy z płynnością finansową.

Czy łatwiej będzie uzyskać ulgę?

Niekoniecznie. Nadal konieczne będzie wykazanie:

* ważnego interesu podatnika lub

* interesu publicznego.

Można więc spodziewać się, że organy podatkowe nadal będą szczegółowo analizować zasadność składanych wniosków.

Dlaczego moment złożenia wniosku jest tak ważny?

Błędy formalne mogą mieć poważne konsekwencje. Jeśli podatnik:

* wybierze niewłaściwy rodzaj ulgi,

* złoży wniosek w nieodpowiednim momencie,

organ może odmówić wszczęcia postępowania bez badania sytuacji finansowej.

Podsumowanie

Aktualne przepisy jasno rozdzielają zobowiązanie podatkowe od zaległości podatkowej. Dziś umorzenie możliwe jest dopiero po powstaniu zaległości, czyli po upływie terminu płatności podatku.

Planowana nowelizacja może jednak znacząco zmienić praktykę i pozwolić przedsiębiorcom reagować wcześniej – jeszcze przed pojawieniem się zaległości.

Jeśli potrzebują Państwo wsparcia w przygotowaniu wniosku o ulgę podatkową lub są w sporze z organem podatkowym – zapraszamy do kontaktu:

📞 Tel. 572 089 880

📧 biuro@passonline.pl

🌐 passonline.pl